Hovenier in Rijswijk: zand of polder

Rijswijk is voor een hovenier eigenlijk twee plaatsen. Oud-Rijswijk en Te Werve liggen op de oude strandwal: zand, dat water snel doorlaat en waar bestrating stabiel op ligt. Rijswijk-Buiten, gebouwd vanaf 2013 op de polder daarachter, is opgehoogd terrein met een hoge grondwaterstand. Dezelfde gemeente, twee totaal verschillende begrotingen voor het grondwerk.

Op de zandgrond in het oude Rijswijk is het grondwerk meestal beperkt en zit het geld in wat u boven de grond ziet. In Rijswijk-Buiten is het omgekeerd: daar bestaat de tuin bij oplevering uit verdicht bouwzand, moet er drainage in en moet de bovenlaag vervangen worden voordat er iets aanslaat. De jaren-dertig woningen in Oud-Rijswijk hebben daarbij een eigen probleem: diepe, smalle tuinen die alleen door de woning bereikbaar zijn, waardoor machinewerk vaak niet kan en het handwerk wordt.

Rijswijk is voor een hovenier twee plaatsen. Oud-Rijswijk en Te Werve liggen op de oude strandwal, waar zand het water snel doorlaat en het grondwerk beperkt blijft. In Rijswijk-Buiten, gebouwd vanaf 2013, bestaat de tuin bij oplevering uit verdicht bouwzand met een hoge grondwaterstand.

Wat wij tekenen hangt af van aan welke kant van Rijswijk u woont. Op de zandgrond van Oud-Rijswijk en Te Werve is het grondwerk beperkt en zit het budget in wat u boven de grond ziet; in Rijswijk-Buiten gaat de helft van de begroting op aan wat niemand later nog ziet. Bij de jaren-dertig woningen komt daar de vorm bij: smal en diep, en dan werkt een dwarse indeling beter dan een pad door het midden. Uitgebreider: wat er in een ontwerp komt te staan.

In Rijswijk-Buiten bestaat de tuin bij oplevering uit verdicht bouwzand en staat het grondwater hoog. Er moet drainage in en de bovenlaag moet vervangen worden voordat er iets aanslaat. Op de strandwal in het oude Rijswijk is dat vrijwel niet nodig: daar laat het zand water snel door en ligt bestrating stabiel. Zie ook wat er bij een complete aanleg komt kijken.

De jaren-dertig tuinen in Oud-Rijswijk zijn vaak alleen door de woning bereikbaar. Dat maakt volledig vervangen duur, en juist daarom is renoveren hier vaker de verstandige keuze: wat blijft hoeft niet naar buiten en niet naar binnen. Wij nemen in het gesprek door wat overeind kan blijven; bij een tuin zonder achterom scheelt dat vaak de helft van de rekening, en dat zeggen wij er meteen bij. Dieper op dit onderwerp: wat een renovatie inhoudt.

Op zand ligt bestrating stabiel en is de opbouw eenvoudig. Op de opgehoogde polder van Rijswijk-Buiten is dat anders: die grond klinkt nog jaren in, dus wij bouwen daar zwaarder op. In een smalle tuin waar geen machine bij kan, verdichten wij met een handtrilplaat in dunnere lagen -- langzamer, maar het is de enige manier waarop het blijft liggen. Verder lezen: waar het bij bestrating op aankomt.

Bij de nieuwbouw achter de strandwal is de hoge grondwaterstand het probleem, niet de droogte. Beplanting die daar zomaar de grond in gaat verdrinkt in de winter; dat lijkt op droogtestress maar het is het tegenovergestelde. Wij leggen de buizen in een grindkoffer met worteldoek eromheen en met verval naar een afvoerpunt. Zie waarom drainage het verschil maakt.

Rijswijk ligt op twintig minuten van ons kantoor, dus wij plannen het in dezelfde route als Voorburg en Den Haag. Bij een tuin die alleen door de woning bereikbaar is, hoort ook de afvoer van het snoeiafval bij de planning; wij rekenen die apart zodat u ziet wat het is. Lees verder over onderhoud met vaste momenten.

Wij werken in heel Rijswijk: Oud-Rijswijk, Te Werve, Rijswijk-Buiten, Muziekbuurt, Steenvoorde en Leeuwendaal. Wij hebben in al deze delen gewerkt, en in de straten ertussen net zo goed.