Hovenier in Gouda

Gouda bedienen wij vanuit Pijnacker voor tuinontwerp, aanleg en renovatie. Het is de natste bodem in ons werkgebied: onder de stad ligt veen, en in Westergouwe staat de tuin op de laagste grond van het land. Wat daar bovengronds komt te liggen is de helft van het verhaal; de andere helft zit eronder.

Veen klinkt in zodra het wordt belast of uitdroogt, en dat is precies wat er onder een terras gebeurt. Daarom bepaalt in Gouda de onderbouw of het werk standhoudt: dieper afgraven, aanvullen met zand of gebroken puin, en het water een uitweg geven. In Westergouwe komt daar de naklink van het opgehoogde terrein bij -- de grond zakt daar de eerste jaren nog na, dus drainage en een ruime fundering horen daar bij het ontwerp en niet bij de meerprijzen.

In Gouda begint vrijwel elk plan onder de grond. De stad staat op veen, en veen klinkt in zodra het belast wordt of uitdroogt -- dus het meeste werk zit hier niet in het leggen van een terras maar in het opnieuw opbouwen van de laag eronder. In de oudere wijken gaat de vraag meestal over bestrating die in de loop van de jaren is gaan golven; in Westergouwe over tuinen rond woningen die er nog maar net staan, op grond die de eerste jaren nog naklinkt.

Een ontwerp voor een Goudse tuin begint bij de waterhuishouding en niet bij de indeling. Waar het water heen kan bepaalt waar een terras kan liggen, hoe hoog de borders komen en welke beplanting het redt; een plan dat dat overslaat ziet er twee jaar goed uit. Wij tekenen daarom eerst de hoogtes en de afvoer in, en pas daarna de zitplekken en de lijnen. Uitgebreider: wat een tuinontwerp inhoudt.

Op veen bepaalt de onderbouw of het werk standhoudt. Wij graven dieper af dan op klei of zand gebruikelijk is, vullen aan met zand of gebroken puin en verdichten dat in dunne lagen, zodat de last rust op iets wat niet meebeweegt. Dat is het deel van de begroting dat u na oplevering nooit meer ziet en dat toch bepaalt hoe de tuin er over vijf jaar bij ligt. Zie ook de volgorde van een complete aanleg.

Westergouwe ligt op de laagste grond van Nederland, ruim zes meter onder NAP, en het terrein is voor de bouw opgehoogd. Die ophoging zakt de eerste jaren nog na. Een tuin die daar strak op het opleverpeil wordt aangelegd, loopt binnen een paar jaar uit het lood ten opzichte van de woning, want het huis staat op palen en de tuin niet. Wij houden daar rekening mee in de hoogtes en zeggen vooraf welke delen wij daarom bewust iets ruimer aanzetten. Dieper op dit onderwerp: wanneer een tuin opgehoogd moet worden.

Golvende tegels zijn in Gouda een bekend beeld, en de oorzaak is bijna altijd dezelfde: tegels op een dun laagje zand, direct op het veen. Wij halen de slappe laag weg, bouwen op met drainzand en trillen dat in stappen aan, en zetten er een opsluitband omheen. Bij oplevering ziet u het verschil niet; na de tweede winter wel. Verder lezen: welke steen waar past.

Dit is de natste bodem in ons werkgebied, en drainage hoort hier bij het ontwerp in plaats van bij het meerwerk. De vraag is niet of het water weg moet maar waarheen: naar een put, naar het oppervlaktewater of naar een infiltratiekoffer. Wij leggen de sleuven aan terwijl de tuin toch open ligt, want achteraf moet de bestrating er eerst weer uit. Zie wat drainage kost en hoe het werkt.

Rond de binnenstad en in Korte Akkeren staan tuinen bij woningen die er al decennia staan, met beplanting die zijn plek heeft gevonden. Daar is het zonde om opnieuw te beginnen: de beplanting en de bomen zijn met geen enkel budget terug te kopen, terwijl de verzakte verharding wel vervangen moet. Wij maken bij het inmeten twee lijstjes -- wat blijft en wat gaat -- en zetten die apart op de offerte. Lees verder over wat een renovatie inhoudt.

Op een natte bodem groeit alles harder en blijft het langer nat, en dat merkt u aan het gras en aan de kanten van de borders. Twee tot drie beurten per jaar houdt zo'n tuin bij; wachten tot het uit de hand loopt betekent beginnen met een inhaalslag. Gouda ligt aan de rand van ons gebied, dus wij plannen het onderhoud hier in vaste routes en niet op afroep. Meer hierover: hoe onderhoud met vaste beurten werkt.

Wij werken in heel Gouda: de binnenstad, Korte Akkeren, Bloemendaal, Plaswijck, Achterwillens, Goverwelle en Westergouwe. Andere straten net zo goed. Deze noemen wij omdat wij er de meeste tuinen hebben gedaan.